૧૩ વર્ષની નિર્દોષ ઉંમરમાં પીરિયડની શરૂઆત થવી બાળકીના જીવનની અનોખી ઘટના છે. રમતગમત અને ભણવાની વચ્ચે મહિનાના ૫ દિવસ દર્દ, તાણ, શરમ અને કેટલીય વાતથી અનભિજ્ઞતા વચ્ચે વિતાવતી બાળકીઓ ઘણી વાર પીરિયડ દરમિયાન સ્વચ્છતાનું સંપૂર્ણ ધ્યાન નથી રાખી શકતી, જેથી તે અનેક બીમારીનો શિકાર થાય છે. પીરિયડ એક પ્રાકૃતિક પ્રક્રિયા છે, પણ હજી સુધી ભારતીય સમાજમાં પીરિયડને અપવિત્ર માનવામાં આવે છે. તેને કોઈ ખોટી માન્યતા અને પ્રથા સાથે જેાડી દેવામાં આવ્યું છે, જે મહિલાઓના સ્વાસ્થ્ય પર પ્રતિકૂળ અસર કરે છે.
દુનિયાભરમાં લાખો મહિલાઓ અને છોકરીઓને પીરિયડના લીધે સ્ટિગ્મા સહન કરવું પડે છે. પીરિયડ દરમિયાન મહિલાઓ પર અનેક પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવે છે. તેની સાથે ભેદભાવ કરવામાં આવે છે. તેમને ગંદા વાતાવરણ અને સ્વચ્છતાનું પાલન ન કરવા મજબૂર કરવામાં આવે છે. કેટલાક ઘરમાં તેમના કિચનમાં આવવાની મનાઈ કરવામાં આવે છે. આ ભ્રમ ફેલાયેલો છે કે પીરિયડ દરમિયાન જેા મહિલા આચારચટણીને હાથ કરશે તો તે બગડી જશે. પીરિયડ દરમિયાન છોકરીઓને નહાવા દેવામાં નથી આવતી. મહિલા પરિણીત છે તો કેટલાય ઘરમાં તે પતિ સાથે એક પથારી પર ઊંઘી નથી શકતી. નીચે ચટાઈ પાથરીને ઊંઘે છે.
સુરક્ષા સાથે રમત
ગામકસબામાં કેટલીય જગ્યાએ આજે પણ પીરિયડ આવતા મહિલાને ૫ દિવસ ઘરની બહાર નાના રૂમમાં રહેવા મજબૂત કરવામાં આવે છે, જ્યાં તે માસિકસ્રાવ શોષવા માટે જૂના કપડાં અને સૂકા ઘાસના પેડ બનાવીને ઉપયોગ કરે છે. ૫ દિવસ તે કોઈને મળી નથી શકતી. જમીન પર ઊંઘે છે. પોતાનું ખાવાનું જાતે બનાવે છે. તેને સ્નાન કરવા પર પ્રતિબંધ છે. વિચારો જે તે બીમાર હોય, તેને તાવ આવ્યો હોય, તો એકલા તે રૂમમાં ૫ દિવસ રહેવું શું તેના જીવ સાથે રમત નથી થતી? તેને રૂમમાં એકલી જેાઈને કોઈ પણ તેની અસ્મત સાથે રમી શકે છે. જમીન પર ઊંઘવાની સ્થિતિમાં કોઈ ઝેરી કીડો, સાપ વગેરે કરડી શકે છે. આ તેની સુરક્ષા સાથે ખુલ્લેઆમ રમત રમાય છે. પછાત વિસ્તારમાં અને શહેરી વિસ્તારમાં પણ ગરીબ વર્ગમાં છોકરીઓ પીરિયડ આવતા જૂનાફાટેલા, ગંદા કપડાં વગેરેનો પેડ તરીકે ઉપયોગ કરે છે. તેનો ધોઈ, સૂકવીને ફરી ઉપયોગ કરે છે. આ ગંભીર બીમારીને આમંત્રણ આપવા સિવાય બીજું કંઈ જ નથી.
